Nurty trzeciej fali w psychoterapii poznawczo-behawioralnej

Psychoterapia uznawana jest za specjalistyczną metodę leczenia, polegającą na intencjonalnym stosowaniu oddziaływań psychologicznych. Psychoterapeuci wykorzystują wiedzę teoretyczną i umiejętności psychoterapeutyczne, łączące zagadnienia z psychiatrii i psychologii klinicznej w procesie niesienia pomocy. Psychoterapia posiada szeroki zakres zastosowań – od zaburzeń osobowości, nerwic czy chorób psychosomatycznych, do problemów egzystencjalnych oraz w relacjach międzyludzkich. Podstawowym środkiem leczenia nurtów w psychoterapii jest związek emocjonalny, który powstaje między pacjentem a psychoterapeutą.

Konieczność dostosowania sposobu terapii do obecnych możliwości powoduje stopniowe zanikanie jednych kierunków oraz pojawienie się i rozwój innych, do których można zaliczyć nurty psychoterapii trzeciej fali. Dobór możliwie najskuteczniejszej metody leczenia dla poszczególnego przypadku możliwe jest dzięki zapoznaniu się z podstawowymi nurtami w psychoterapii. Warto też pamiętać, że podstawą, umożliwiającą efektywną terapię jest właściwa diagnoza problemu, która często wymaga czasu.

Psychoterapia trzeciej fali

Najmłodsza fala, która wzbogaciła zdobycze terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) poprzez skupienie uwagi na podkreśleniu znaczenia relacji terapeutycznej, związków emocjonalnych, duchowości, wyznawanych wartości i technikach uważności, takich jak mindfulness. Psychoterapia trzeciej fali stanowi ważny obszar rozwoju współczesnej psychoterapii, poszerzając spektrum technik terapeutycznych w wymagających zaburzeniach psychicznych, takich jak osobowość borderline (o typie chwiejnym emocjonalnie) czy nawracające zaburzenia depresyjne. W obrębie tego podejścia wyróżnia się cztery podstawowe nurty w psychoterapii.

Radykalnie Otwarta Dialektyczna Terapia Behawioralna (RO DBT)

Głównym problemem, z którym próbuje poradzić sobie ten nurt w psychoterapii to samotność jednostki. Pacjenci to najczęściej luzie cierpiący z powodu nadmiernej kontroli emocjonalnej, do których zalicza się m.in.:

  • Oporna na terapię depresja
  • Osobowość obsesyjno-kompulsywna
  • Jadłowstręt psychiczny
  • Unikowe zaburzenie osobowości
  • Zaburzenia ze spektrum autyzmu

Głównym celem terapii jest prospołeczne sygnalizowanie, zaufanie i potrzeba przynależności, a także społeczne poczucie więzi. Psychoterapia zwraca uwagę na funkcje emocji ułatwiające komunikację i nawiązywanie bliskich relacji społecznych.

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT)

Najczęstszymi przypadkami pacjentów poddających się psychoterapii trzeciej fali to osoby cierpiące na rozregulowanie emocji. Pacjenci borykają się z problemem niedostatecznej behawioralnej i emocjonalnej kontroli, do którego zaliczają się takie zaburzenia jak:

  • Zaburzenie osobowości pogranicza
  • Unikowe zaburzenie osobowości
  • Zaburzenie afektywno-dwubiegunowe
  • Bulimia

Psychoterapia wykorzystuje nauki behawioralne, filozofię dialektyczną oraz praktykę Zen. Głównym celem jest regulacja emocji i zrównoważone podejście, które ma prowadzić do pojawienia się bardziej efektywnego zachowania pacjenta.

Terapia Akceptacji i Zaangażowania (ACT)

Korzystając z tego nurtu w psychoterapii pacjenci borykają się z problemem braku elastyczności psychologicznej. Model opiera się na transdiagnostyce, która pozwala na indywidualne dostosowanie metody do leczenia określonego zaburzenia. Psychoterapia wykorzystuje zasady behawioralne i ewolucyjne skoncentrowane na języku i treściach poznawczych. Pacjenci mają za zadanie nabyć umiejętność podejmowania działań zgodnych z długookresowymi wartościami zamiast z krótkookresowymi myślami i uczuciami.

Terapia Skoncentrowana na Współczuciu (CFT)

Psychoterapia skupia się na założeniu destrukcyjnie emocjonalnego rozwoju cywilizacji, który negatywnie wpływa na umiejętność ludzi w zakresie radzenia sobie z problemami emocjonalnymi. Ten nurt w psychoterapii również opiera się na modelu transdiagnostycznym. Terapeuta stosuje w leczeniu elementy psychologii ewolucyjnej, neurofizjologii trosk i psychologii społecznej. Podczas terapii pacjent skupia się na kultywowaniu współczującego „ja”, które jest zmotywowane i zdolne do tego, aby efektywnie zmniejszyć własne cierpienie i innych ludzi.

Podsumowanie

Psychoterapia trzeciej fali łączy techniki terapii poznawczo-behawioralnej z uważnością, akceptacją i procesami dialektycznymi. Psychoterapia może być prowadzona w różny sposób, ale wersja podstawowa, której skuteczność najczęściej badano składa się z czterech komponentów: psychoterapii indywidualnej, treningu umiejętności, coachingu telefonicznego i konsultacji dla terapeutów. Badani uczestniczący w terapii rzadziej przerywali leczenie, podejmowali się mniejszej ilości prób samobójczych, mieli mniej hospitalizacji psychiatrycznych w porównaniu z grupami, które przydzielono do klasycznej terapii.

Jeśli masz pytanie zapraszam do grupy na Facebooku: Porady psychologiczne lub na bezpłatną, 20 minutową konsultację na którą możesz umówić się tutaj. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

+ 86 = 88